Het prikkelbaar darm syndroom

Het prikkelbaar darm syndroom is een koepelterm voor allerlei verschillende klachten in de buikregio. De symptomen kunnen wisselen en door iedereen anders ervaren worden. Klachten kunnen in de loop der jaren zijn opgebouwd en zijn vaak wisselend van aard en intensiteit. Het prikkelbaar darm syndroom kan veel invloed hebben op je dagelijks leven en je omgeving.

Wat is een prikkelbare darm?

Voorafgaand aan de diagnose is er een medische zoektocht geweest om specifieke aandoeningen uit te sluiten. Bij het prikkelbaar darm syndroom worden er geen afwijkingen gevonden in de darmen zelf. De laatste jaren wordt steeds meer duidelijk dat de darmen niet alleen het probleem zijn, maar dat het zenuwstelsel gevoeliger wordt voor signalen vanuit de darmen. Dat er geen lichamelijke beschadigingen te vinden zijn betekent niet dat er geen oorzaak is voor de pijnklachten. De oorzaak van blijvende buikklachten ontstaat in het pijnverwerkingssysteem zelf, een onderdeel van je zenuwstelsel. Bij aanhoudende pijn is dit systeem namelijk gevoeliger geworden, we noemen dit centrale sensitisatie. Het reageert sneller en heftiger met een ‘gevarensignaal’ (pijn) waar dit normaal gesproken niet het geval is.

Hoe dit werkt leggen we uit aan de hand van het fenomeen ‘honger’. Het gevoel van honger wordt gemaakt in je brein en heeft als functie ervoor te zorgen dat je voldoende energie tot je neemt. Dit zorgt er in de basis voor dat we blijven leven. Stel je voor dat je continu moet nadenken of je wel of niet moet eten zonder dat je lichaam je daarbij helpt met een ‘waarschuwingssignaal’. Wanneer je honger krijgt is dit niet omdat je hongersignalen uit je darmen zelf krijgt, dat kan namelijk niet. Er is veel informatie nodig om het gevoel van honger te krijgen. Voorbeelden zijn: chemische sensoren in je bloedsomloop die registreren dat je bloedsuiker daalt en sensoren in je maag en darmen die registreren dat de hoeveelheid voedsel daalt. Daarnaast hebben aandacht en de situatie waar je je in bevindt invloed op het wel of niet ervaren van honger. Zo kun je spontaan trek krijgen bij de geur van vers brood wanneer je langs de bakker loopt. De geur van het brood en het zien van de bakker zijn prikkels die in je brein het signaal ‘honger’ activeren, terwijl je daarvoor nog geen trek had. Je brein verwerkt al die informatie tot een zinvol geheel. Het gevoel van honger wordt dus gemaakt door je brein, aan de hand van binnenkomende signalen vanuit je lichaam, gedachten, gevoelens en je omgeving.

Buikpijn bij het prikkelbaar darm syndroom is vergelijkbaar met honger. Deze signalen worden verzonden vanuit sensoren die veranderingen in je lichaam en omgeving kunnen waarnemen. Deze signalen worden vervoerd als elektrische impulsen door je zenuwen en ruggenmerg richting je brein, waar ze worden geïnterpreteerd. De interpretatie en eventuele actie gebeurt in je brein, hierop zijn geen uitzonderingen. De signalen uit je darmen, gedachten, gevoelens en de omgeving waar je bent hebben allemaal invloed op de klachten die je ervaart.

De sensoren in de darmen kunnen gevoeliger zijn geworden en daarom bij bepaalde voedingsstoffen meer ‘waarschuwingssignalen’ sturen richting je brein. Dit wil niet zeggen dat er iets mis is met je darmen of dat je verkeerd voedsel eet. De sensoren gaan sneller af en sturen meer signalen. Dit noemen we ook wel centrale sensitisatie. De signalen worden geïnterpreteerd door je brein als ‘gevaarlijk’, waarna je beschermd wordt met buikpijn. Er is dus buikpijn zonder dat er werkelijk gevaar is, oftewel: vals alarm.

Er spelen verschillende factoren een rol in het ontstaan van centrale sensitisatie. De mate van de beschadiging waarmee de pijnklachten zijn begonnen is bepalend, evenals aanleg en de manier waarop je met je pijnklachten omgaat. Zo weten we dat een verslechterde lichamelijke conditie, negatieve gedachten, angst, stress, overbelasting en het opkroppen van emoties een negatieve invloed hebben op pijnklachten bij het prikkelbaar darm syndroom.

Wat zijn veelvoorkomende symptomen van het prikkelbaar darm syndroom?

  • Buikpijn die wisselt van locatie, met soms onvoorspelbare (heftige) buikkrampen
  • Vermoeidheid
  • Misselijkheid
  • Opgeblazen gevoel of ongemakkelijk gevoel in de buik
  • Moeite met plassen
  • Pijnklachten in andere regio’s

Wat is de oplossing bij prikkelbaar darm syndroom?

Of er voor het prikkelbaar darm syndroom een oplossing is, is afhankelijk van de factoren die invloed hebben op je klachten. Iedereen kan het prikkelbaar darm syndroom anders ervaren. Dit vraagt dan ook om een individuele aanpak voor je klachten. Zo kan de behandeling zich richten op ontspanning, beter slapen, meer bewegen, minder met de klachten bezig zijn of iets aan je voedingspatroon veranderen.

Wat kan de (psychosomatisch) fysiotherapeut doen?

De psychosomatisch fysiotherapeuten van inter-fysio kunnen je helpen om meer inzicht te krijgen in je klachten. Het kan zijn dat er factoren meespelen waarvan je niet had verwacht dat ze invloed hebben op je buikpijn. We kijken samen met je naar een passende behandeling.

Benieuwd wat we voor u kunnen betekenen? Voor een afspraak of vrijblijvend advies kunt u contact opnemen met inter-fysio via telefoon: 050-2110966, per mail: info@inter-fysio.nl of maak direct een afspraak